Kính thưa các bậc phụ huynh người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, xin cảm ơn sự nỗ lực và cố gắng không ngừng nghỉ của quý vị trong cuộc sống và công việc nơi xứ người.
Có lẽ nhiều quý vị đang cảm thấy an tâm khi thấy con mình đến trường Nhật Bản và nói tiếng Nhật một cách lưu loát.
Tuy nhiên, đằng sau sự an tâm đó, quý vị có biết rằng đang tiềm ẩn một vấn đề nghiêm trọng mang tên “No-lingual (Double Limited)” hay không?
Tại sao “Chỉ biết nói tiếng Nhật” là chưa đủ?
Nhiều trẻ em có thể nhanh chóng học được ngôn ngữ giao tiếp hằng ngày (ngôn ngữ sinh hoạt) thông qua cuộc sống ở trường.
Tuy nhiên, việc “không gặp khó khăn trong đời sống hằng ngày” và “hiểu được nội dung bài giảng trên lớp” là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Từ cuối cấp tiểu học trở đi, các môn học như Khoa học hay Toán học bắt đầu xuất hiện những khái niệm trừu tượng không thể nhìn thấy bằng mắt thường (như “lực”, “ánh sáng”, các định nghĩa toán học).
Nếu trẻ không phát triển được “ngôn ngữ học thuật” để hiểu và tư duy logic, thì dù tiếng Nhật giao tiếp có lưu loát đến đâu, nội dung bài giảng cũng sẽ không thể lọt vào đầu trẻ.
Sự đáng sợ của “No-lingual” (Double Limited)
No-lingual là tình trạng mà cả tiếng mẹ đẻ (tiếng Việt) và ngôn ngữ thứ hai (tiếng Nhật) đều không phát triển tương xứng với lứa tuổi, dẫn đến việc trẻ không thể tư duy sâu bằng bất kỳ ngôn ngữ nào.
- Học lực sa sút: Không ít trường hợp trẻ không thể theo kịp chương trình học từ cấp trung học cơ sở và phải từ bỏ việc học lên trung học phổ thông (cấp 3). Trên thực tế, dữ liệu cho thấy tỷ lệ học lên cấp 3 của trẻ em có gốc gác nước ngoài chỉ dừng lại ở mức khoảng 70%, và tỷ lệ bỏ học cao gấp 7 lần so với học sinh người Nhật.
- Sự rạn nứt giữa cha mẹ và con cái: Nếu trong gia đình luôn tránh né những chủ đề khó, khi đến tuổi dậy thì, trẻ sẽ không thể tâm sự hay thảo luận những trăn trở sâu sắc với cha mẹ bằng tiếng Việt. Điều này tạo ra một “vòng lặp tiêu cực”, nơi trái tim của cha mẹ và con cái không thể tìm thấy tiếng nói chung, dẫn đến sự cô lập của cả hai bên.
Ngôn ngữ là “công cụ để tư duy”
Ngôn ngữ không đơn thuần chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là “công cụ để tư duy logic”.
Nếu ngôn ngữ thứ nhất (tiếng mẹ đẻ) yếu, khả năng nắm bắt sự vật một cách cấu trúc sẽ không phát triển, dẫn đến những tình huống không thể cứu vãn khi trẻ trưởng thành.
“Lựa chọn mang tính quyết định” mà chúng ta cần thực hiện
Để bảo vệ tương lai của con em mình, các bậc phụ huynh đang đứng trước một quyết định vô cùng quan trọng ngay lúc này.
Nếu xác định định cư lâu dài và trở thành một thành viên của xã hội Nhật Bản, quý vị cần “nỗ lực vượt bậc để biến tiếng Nhật thành ngôn ngữ mẹ đẻ của trẻ (đạt đến trình độ có thể học thuật bằng tiếng Nhật)”.
Mặt khác, nếu coi trọng gốc rễ hoặc có khả năng quay trở về Việt Nam, quý vị có thể chọn con đường: “Chấp nhận tiếng Nhật không cần quá hoàn hảo, nhưng phải duy trì tiếng Việt như một ngôn ngữ mẹ đẻ vững chắc, đảm bảo trẻ có thể tư duy học thuật sâu sắc bằng tiếng Việt”.
Thực tế là không có chỗ cho sự nửa vời trong cả hai lựa chọn.
Quý vị cần cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ bây giờ về việc “xây dựng trí tuệ cả đời của trẻ dựa trên ngôn ngữ nào”.
Để không làm mai một tiềm năng vô hạn của con em mình, xin hãy rà soát và điều chỉnh lại môi trường ngôn ngữ tại gia đình ngay hôm nay.
Comment