Xin chào ! Các bậc phụ huynh Việt Nam đang nuôi dạy con ở Nhật Bản, chắc hẳn mỗi ngày của bạn đều bận rộn và vất vả!
Cuộc sống ở Nhật rất tiện nghi, nhưng khi nói đến việc nuôi dạy con cái, chắc chắn bạn sẽ cảm thấy có nhiều điều “hơi khác so với ở Việt Nam” đúng không? Đặc biệt là khi con bạn bắt đầu đi học mẫu giáo (幼稚園 – Yōchien), bạn có thể sẽ băn khoăn về những nét văn hóa và quan điểm độc đáo của người Nhật.
Dưới đây là tổng hợp những khác biệt chính trong văn hóa nuôi dạy con mà các gia đình có con học mẫu giáo nên biết. 😊
1. Giáo Dục Đề Cao “Tập Thể” và “Tinh Thần Hợp Tác”
Ở Việt Nam, gia đình và họ hàng thường là trung tâm trong việc chăm sóc trẻ, và xu hướng là khuyến khích cá tính, sự cạnh tranh. Tuy nhiên, giáo dục mẫu giáo ở Nhật Bản đề cao “cuộc sống tập thể” (集団生活) và “tinh thần hợp tác” (協調性) lên hàng đầu.
- Quy tắc “Cùng nhau”: Ở Nhật, việc bạn được đối xử đặc biệt hiếm khi xảy ra. Điều quan trọng là “cùng làm một việc” và “tuân thủ thứ tự, xếp hàng”. Ví dụ, nếu một bạn bắt đầu chơi một mình, giáo viên có thể nhắc nhở “Hãy cùng làm với mọi người”. Điều này được coi là bước quan trọng để trẻ học về “tính xã hội”.
- Tránh “Gây phiền hà” cho người khác: Văn hóa nuôi dạy con ở Nhật có quan niệm mạnh mẽ là “không làm phiền người khác” (人に迷惑をかけない). Trong trường mẫu giáo, trẻ được dạy các quy tắc cư xử ở nơi công cộng rất nghiêm ngặt, như không la hét lớn, không chạy nhảy. Điều này có thể hơi khác so với quan niệm của người Việt là “Bữa ăn phải vui vẻ, ồn ào” hay “Trẻ con phải hiếu động mới tốt.”
2. Khuyến Khích “Tự Lập” và Sự Khác Biệt Trong Quan Niệm “Chăm Sóc”
Ở Việt Nam, việc cha mẹ hay ông bà tỉ mỉ “chăm sóc” con trong việc ăn uống hay mặc quần áo thường được coi là một cách thể hiện tình yêu thương. Ngược lại, trường mẫu giáo Nhật Bản thúc đẩy “tự lập” (自立), tức là tăng cường những việc trẻ có thể tự làm.
- Tự mặc quần áo, tự dọn dẹp: Giáo viên nhà trẻ rất khuyến khích trẻ tự cởi và mặc quần áo, tự cất đồ chơi đã dùng. Dù lúc đầu có mất thời gian, nhưng việc cha mẹ không can thiệp mà chỉ quan sát là điều quan trọng.
- Thái độ không quá bao bọc: Nếu trẻ bị ngã nhẹ, người lớn thường có xu hướng quan sát mà không vội vàng đỡ. Điều này là để rèn luyện khả năng “tự đứng dậy” và “tự học cách tránh nguy hiểm”.
3. Thói Quen Ăn Uống: “Ăn Trong Im Lặng” và “Không Bỏ Thức Ăn”
Người Việt thường quây quần bên mâm cơm và trò chuyện rôm rả, vui vẻ. Tuy nhiên, ở trường mẫu giáo Nhật Bản, “ăn uống trong im lặng” được coi là một quy tắc ứng xử (Manner).
- Quy tắc ăn trưa (Kyūshoku): Trẻ được hướng dẫn các phép tắc chi tiết như không gây tiếng động khi ăn, không nói khi miệng còn thức ăn, không chống cùi chỏ.
- Tinh thần “Mottainai”: Người Nhật có triết lý “Mottainai” (lãng phí), và trẻ được khuyến khích “ăn hết suất ăn” (残さず食べる). Ngay cả món không thích, trẻ cũng thường được khuyến khích thử một miếng.
4. Văn Hóa “Mắng” Trẻ: “Bình Tĩnh, Giải Thích Lý Do”
Ở Việt Nam, đôi khi việc la mắng trẻ bằng cảm xúc có xảy ra, nhưng trong môi trường giáo dục Nhật Bản, nguyên tắc cơ bản là giải thích lý do một cách bình tĩnh để trẻ hiểu, chứ không mắng bằng cảm xúc.
Nếu con bạn bị giáo viên khiển trách, xin hãy hiểu rằng đó không phải là sự phủ nhận nhân cách, mà là cách họ dạy con bạn “nên hành động như thế nào trong tập thể”. Nếu có bất cứ điều gì lo lắng, bạn có thể tìm đến các dịch vụ tư vấn có hỗ trợ tiếng Việt tại chính quyền địa phương hoặc trao đổi với nhà trường.
Việc nuôi dạy con ở Nhật Bản quả thực là một thử thách, nhưng cũng là một kinh nghiệm quý báu để bạn tiếp xúc với nền văn hóa khác. Hãy hiểu sự khác biệt văn hóa, tiếp thu những điều tốt đẹp của Nhật Bản và tự tin tận hưởng hành trình nuôi dạy con cái của mình nhé!
コメント